Free Essay

People

In: People

Submitted By Azjargal
Words 3878
Pages 16
| |2010 |
| |МУИС - НШУС - ОУСЗүйн |
| |III курсын оюутан Э.Нарантунгалаг |
| | |
| |Утас: 99675682 |

| |
| |

“Монголын хэвлэлийн эрх чөлөөний өнөөгийн байдал, зарим нэг тулгамдсан асуудал” (2008 оны 07 сарын 01-ээс 07 сарын 06-ны онц байдал зарласан өдрүүдийн жишээн дээр)

Нэг. Оршил Ил тод байдал, олон ургальч үзлийн индэр болсон чөлөөт хэвлэл ардчиллын салшгүй бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд чөлөөт сэтгүүл зүйг ардчилалгүйгээр, ардчиллыг чөлөөт хэвлэлгүйгээр төсөөлөх боломжгүй юм. Тиймээс ардчилалыг хүндлэн дээдэлдэг, жинхэнэ чөлөөт хэвлэлтэй орнуудын нэг Германы канцлер асан Герхард Шрёдер “Хэвлэлийн эрх чөлөөгүйгээр ардчилал байж боломгүй. Асуудал нэгэнт үүссэн байвал тэр нь нийтэд ил тод байх ёстой болохоор хуримтлагдаж буй болсон зөрчил, маргааныг хэвлэлийн эрх чөлөөгүйгээр шийдэх аргагүй1 гэж хэлсэн нь санамсаргүй хэрэг биш бөгөөд нийгэмд чөлөөт сэтгүүл зүйн үүрэг чухал гэдгийг онцлон тэмдэглэсэн явдал юм. Ийм учраас чөлөөт хэвлэлийн үүргийг “дөрөв дэх засаглал”, “дөрөв дэх хүчин”, “хоточ нохой”-той зүйрлэсэн байдаг. Ардчилсан нийгэмд чөлөөт хэвлэл дараах үүргийг гүйцэтгэдэг. Үүнд: 1. Мэдээллэх (олон түмнийг мэдээллээр хангах) 2. Танин мэдүүлэх (боловсрол олгох, соён гэгээрүүлэх) 3. Олон нийтийн үзэл бодлыг бүрдүүлэхэд нөлөөлөх буюу зохион байгуулах 4. Хяналт тавих буюу удирдлагын хэрэгсэл болох 5. Харилцааны үүрэг, 6. Зугаацуулах (гоо зүйн хүмүүжил олгох, алжаал тайлах) зэрэг багтана.2 Өнөөдөр олон улсын шинжээчдийн шалгуураар авч үзвэл манай оронд үйл ажиллагаа явуулж буй нийт ХМХ-ийн 90 орчим хувь нь төр, засгаас хараат бус, төр засгийн ямар ч өндөр албан тушаалтнуудыг чөлөөтэй шүүмжилдэг, төр засгаас сэтгүүл зүйд шууд байдлаар үзүүлэх дарамт шахалт харьцангуй бага байгаа юм. Гэхдээ энэ бол бүх юм сайн сайхан байна гэсэн үг хараахан биш юм. Миний бие тус эрдэм шинжилгээний илтгэлээрээ манай орны хэвлэлийн эрх чөлөө хэр бат бөх оршин тогтнож байгааг 2008 оны долдугаар сарын 1-ээс долдугаар сарын 6-ны онц байдал зарласан өдрүүдээр жишээлэн батлахыг хүссэн юм.

Хоёр. Нийтлэг үндэслэл Тун удахгүй хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр болно. Хэвлэлийн эрх чөлөө гэдэг нь “Хөндлөнгийн нөлөөлөл, оролцооноос ангид чөлөөтэй байх явдал” хэмээн Олон Улсын Сэтгүүлчдийн Холбоо (ОУСХ) тодорхойлсныг НҮБ, олон улсын хүний эрхийн байгууллага, улс орнуудын засгийн газар хүлээн зөвшөөрсөн байдаг. ОУСХ-ны 21-р их хурлаас батлагдсан “Ардчилсан хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн соёлын тунхаг”-т “Ардчилсан нийгэмд мэдээллийн хэрэгслийн гүйцэтгэх үүрэг онцгой өвөрмөц агаад тухайлсан үүргийг ухаарч сэхээрсэн тэр цагт ардчилал бүрнээ үнэ хүндтэй болох учиртай” (орч. Ц.Дашдондов) гэсэн байдаг.3 Тэгвэл ардчилал үүсч, хөгжөөд 18 жилийг ардаа орхисон манай оронд хэвлэлийн эрх чөлөө жинхэнэ утгаараа байгаа эсэх нь эргэлзээтэй. Ардчилал сонины 2008 оны долдугаар сарын 6-ны №133 дугаарт “Долдугаар сарын 6-ыг Монголын хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр болгоё” гэсэн гарчигтай нийтлэл хэвлэгджээ. “Онц байдал дуусч, сэтгүүлчид эрх чөлөөгөө эргүүлэн авч, хаагдсан телевизүүд нэвтрүүлгээ цацаж эхэлсэн энэ өдрийг Монголын хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр болгоё. Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр жил бүрийн тавдугаар сарын 3-нд тохиодог”4 хэмээн тус нийтлэлд дурьдсан байна. Тиймээс онц байдал зарласан өдрүүдэд манай хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлүүд олон нийтийн эрх ашигт захирагдан хараат бус, олон ургальч байх зарчимд үндэслэн хэрхэн ажиллаж байсан хийгээд хэвлэлийн эрх чөлөө хэр бат бөх байсан зэрэг нь сонирхол татаж байгаа юм. Зарим иргэд, иргэний нийгмийн байгууллагууд, мэргэжилтэнүүдийн зүгээс ХМХ-тэй холбоотой дараах шүүмжлэл гарч байв. 1. Төр, засгаас хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн үйл ажиллагааг хязгаарлах эрх зүйн үндэс байхгүй байсан.5 2. Долдугаар сарын 1-ний хэвлэл мэдээлийн хэрэгслүүд, ялангуяа онц байдал зарласан хугацаанд МҮОНТ нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хууль, Олон нийтийн радио телевизийн тухай хуулийг баримталж ажиллаж чадаагүй.6 3. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлүүд ялангуяа онц байдлын үеэр ажилласан МҮОНТ, зарим өдөр тутмын сонин төр засгийн хяналтан дор үйл ажиллагаагаа явуулж байсан. Чөлөөт, ардчилсан сэтгүүл зүйг монголын нийгэмд нэр төдий зүйл болж, энэ тухай ойлголт ярихаас өөрцгүй болж байгаа төдийгүй, 7-р сарын 01-нийх шиг үйл явдал тохиолдвол бидэнд олдсон энэ хэвлэлийн эрх чөлөө үгүй болж ч мэдэх талтай. Иймд Монголын хэвлэлийн эрх чөлөөний өнөөгийн байдалд тулгамдсан зарим нэг асуудлыг хөндөх нь практик ач холбогдолтой болоод байна.

Гурав. Зорилго, зорилт Долдугаар сарын 1-ний эмх замбараагүй байдалтай холбоотойгоор онц байдал зарласан өдрүүдэд Монголын хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд “хоточ нохойн” үүргээ аль хэр биелүүлж, мэргэжлийн өндөр түвшинд ажиллаж чадсан эсэх, ингэж ажиллахдаа хүний эрхийн зарим нэг асуудлыг хэрхэн тусгасныг судлах нь тус илтгэлийн үндсэн зорилго болно. Энэ зорилгын хүрээнд дараах багц асуудал дэвшүүлэв. Үүнд: 1. Өнөөгийн байдлаар манай оронд хэвлэлийн эрх чөлөө, чөлөөт хэвлэл аль хэр түвшинд буйг зарим судлаачид, онол, практикийн үүднээс судалж, баримтжуулах, 2. Төр, засгаас хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн үйл ажиллагааг хязгаарлах эрх зүйн үндэс бий эсэхийг хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлтэй холбоотой хуулийн заалтаар батлан харуулах, 3. 2008 оны долдугаар сарын 1-ээс 6-ны онц байдал зарласан өдрүүдэд үйл ажиллагаагаа явуулж байсан хэвлэл мэдээлийн хэрэгсэл (телевиз «МҮОНТ, Ийгл», сонин «Зууны мэдээ, Ардчилал, Өнөөдөр») мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийж, хэвлэлийн эрх чөлөө байсан эсэхийг баримтжуулах, 4. Онц байдал зарласан 4 хоногийн хугацаанд ажиллаж байсан МҮОНТ, хууль эрх зүйн хүрээнд ажиллаж чадсан эсэх, хэрэв ажилласан бол ажиллахдаа хүний эрхийн, тэр дундаа иргэн хүний үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөг хэр хүндэтгэв. 5. 2008 оны долдугаар сарын 1-ний эмх замбараагүй байдлын үеэр хэвлэл мэдээллийн салбарт хэдий хэмжээний гарз хохирол учрав зэрэг асуудалд тодорхой хариулт олох зорилтыг дэвшүүллээ.

3.1 Нэгдүгээр зорилтын хүрээнд Ил тод байдал, олон ургальч үзлийн индэр болсон чөлөөт хэвлэл ардчиллын салшгүй бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд чөлөөт сэтгүүл зүйг ардчилалгүйгээр, ардчиллыг чөлөөт хэвлэлгүйгээр төсөөлөх боломжгүй юм. Мөн нөгөөтэйгээр хэвлэлийн эрх чөлөө буй болсноор чөлөөт хэвлэл оршин тогтнох үндэс суурь тавигддаг. Чөлөөт хэвлэл нь: 1. Эдийн засгийн хувьд бие даасан, 2. Статусын хувьд бүрэн бие даасан, 3. Төр засгийн хараат бус, 4. Намын харъяалалгүй, 5. Ямар нэг улс төрийн үзэл бодлоос ангид, 6. Ил тод байдал, олон ургальч үзлийн индэр болсон, 7. Нийгэм-улс төрийн, нийтлэг хэвлэлийн хүрээнд үйлчилдэг, 8. Хууль эрхийн хувьд чөлөөтэй, ямар ч хаалтгүй байх, 9. Төр засгийн үйл ажиллагаанд хяналт тавих замаар сөрөг хүчний үүргийг гүйцэтгэж чадахуйц байна.7 Зураг 1. [pic] Зурган дээр ногоон өнгөөр тэмдэглэсэн нь хэвлэлийн эрх чөлөөт, шараар тэмдэглэсэн нь хагас эрх чөлөөт, хөх өнгөөр тэмдэглэсэн нь хэвлэлийн эрх чөлөөгүй улс орон болно.

Удахгүй болох хэвлэлийн эрх чөлөөний өдрийг тохиолдуулан дэлхийн нэр нөлөө бүхий “Фридом хаус” байгуулагаас дэлхийн 168 оронд явуулсан судалдаанд Монгол орныг хэвлэлийн хагас эрх чөлөөт орны тоонд оруулжээ. Манай улсын хэвлэлийн эрх чөлөөний индекс 2006 онд 19.45 байсан бол 2007 онд 23,40 болж нэмэгдсэн байна. Мөн 2008 оны дэлхийн улс орнуудын хэвлэлийн эрх чөлөөг 23 зүйлийн судалгааны арга ашиглан, тогтсон гурван шалгуур үзүүлэлтээр 0-100 оноогоор үнэлжээ. Олон улсын шинжээчдийн баг 0-30 оноо бүхий орнуудыг хэвлэлийн эрх чөлөөт, 31-60 оноо бүхий орнуудын хэвлэлийг хагас эрх чөлөөт, 61-ээс дээш оноотой оронг хэвлэлийн эрх чөлөөгүй улсын тоонд оруулсан байна. Энэ үнэлгээгээр манай улс 38 оноо авсан байна. Хэвлэлийн эрх чөлөө хамгийн сайн байгаа орны тоонд Финланд, Исланд (9 оноо) багтсан бол жинхэнэ ардчилсан орон гэгдэх АНУ-ын хэвлэлийн эрх чөлөөг 17 оноогоор дүгнэсэн байна. Харин манай хойд хөрш ОХУ-ын хэвлэлийн эрх чөлөөг 78, урд хөрш БНХАУ-ынхыг 84 оноогоор үнэлсэн байна.8 Дэлхийн нийт хүн амын 43 хувийг буюу 2.798 тэрбум хүнийг хамардаг 63 орон чөлөөт хэвлэлгүй , тэдний дотор дэлхийн нөлөө бүхий гүрнүүдэд зүй ёсоор багтдаг манай урд ба хойд хөрш байгаатай харьцуулахад энэ нь том амжилт юм. Дэлхийн чөлөөт хэвлэлтэй 74 орон энэ амжилтад 50-200 жилийг туулж байж хүрснийг харгалзан үзвэл 16 жилийн дотор хагас чөлөөт хэвлэлтэй болсон нь манай сэтгүүл зүйн ирээдүйд өөдрөг үзлээр хандах боломж олгож байна. Чөлөөт хэвлэлийн тухай ярих болсноор манай ОНМХ-ийн тоо богинохон хугацаанд эрс нэмэгдэж, тогтмол хэвлэлийн тоо 75 байснаа 2500-д хүрч, өдөр тутмын ганц сонины оронд 15 сонин өдөр бүр гардаг болж, өргөн нэвтрүүлгийн хоёр телевизийн тоо 15-д хүрч, хот аймаг байтугай сум, суурин газруудад хүртэл кабелийн телевиз, FM радио станциуд нэвтэрч, хүмүүс ердөө хоёрхон сувгаар теле нэвтрүүлэг хүлээн авдаг байсан бол өнөөдөр 58 сувгаар 20-иод хэл дээр нэвтрүүлэг үздэг боллоо. Бас нэг сая иргэн гар утас барьж, мэдээлэл солилцож, түүгээр дамжуулан интернэт ашиглаж эхэлсэн. Мөн түүнчлэн сүүлийн үед теле сэтгүүл зүй эрчимтэй хөгжиж эхэлсэн бөгөөд одоо зөвхөн Улаанбаатар хотод 15 телевиз, орон даяар кабелийн телевизийг оролцуулаад нийт 50 гаруй телевиз үйл ажиллагаа явуулж байна.9

3.2 Хоёрдугаар зорилтын хүрээнд Нэрт нийтлэлч Б.Баабар: “Чөлөөт мэдээллийн хэрэгсэл (хэвлэл) гэдэг нь төрийн оролцоогүй, санхүү, хууль эрхийн хяналтгүйгээр оршин тогтнохыг хэлж байна. Ийм хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл бий болгох хамгийн анхны нөхцөл нь хууль эрхийн хувьд чөлөөтэй байх тухай асуудал байдаг” гэж тэмдэглэсэн байна.10 Тиймээс хууль эрх зүйн орчин бүрдээгүй бол чөлөөт хэвлэлийн тухай ярих боломжгүй юм. Манай орны тухайд - 1987 онд Хэвлэл хянах газрыг татан буулгаснаар нийтлэл нэвтрүүлгийн агуулгад тавих цензурыг халсан, - 1998 онд “Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай” Монгол улсын хууль батлагдан, - 1999 оны нэгдүгээр сараас мөрдөж эхэлснээр чөлөөт сэтгүүл зүй бодит зүйл болсон юм. Гэхдээ Монгол Улсад хэвлэлийн эрх чөлөөг хамгаалсан нааштай хууль тогтоомж байгаа хэдий ч амьдрал дээр хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө, сэтгүүлчдийн мэргэжлийн эрх зөрчигдсөөр байна. Сэтгүүлчийн мэргэжлийн эрх чөлөөг хязгаарлаж, сэтгүүлчид үнэн мэдээлэл түгээж чадахгүйд хүрч, ардчилал, нийгмийн эрх ашигт бодитой хохирол учруулж болох талтай юм. Монгол Улсад цагдан хяналт (цензур)-ыг хэдий хориглосон ч ил болон далд хэлбэрээр байсаар байна. 2008 оны долдугаар сарын 1-ний үеэр ардчилсан засаглалтай улсын хувьд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн үйл ажиллагааг төрөөс хориглох шийдвэр гаргасан нь хэр зэрэг эрх зүйн үндэслэлтэй вэ гэдэг асуулт, эргэлзээ олон нийтийн дунд байсан юм. Энэ тухай Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хууль болон Онц байдлын тухай хуулинд дараах заалтууд байна.

Монгол Улсын Үндсэн хууль11

- 19.2-р зүйл: “Онц болон дайны байдал зарласан тохиолдолд Үндсэн хууль бусад хуульд заасан хүний эрх, эрх чөлөөг гагцхүү хуулиар хязгаарлаж болно. Тийнхүү хязгаарласан хууль нь хүний амьд явах эрх, итгэл үнэмшилтэй байх, шашин шүтэх, эс шүтэх эрх чөлөө, түүнчлэн хэнд боловч эрүү шүүлт тулгах, хүнлэг бус хэрцгий хандахыг хориглосон хуулийн заалтыг эс хөндөнө”

Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний хууль12

- 2-р зүйл: “Õýâëýë ìýäýýëëèéí ýðõ ÷ºëºº, õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñëèéí ÷ºëººò áàéäëûã õÿçãààðëàñàí õóóëü áàòëàí ãàðãàõûã õîðèãëîíî. ХМЭЧХ-ийн 3.1 ...Òºðººñ îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí àãóóëãàä õÿíàëò (öåíçóð) òîãòîîõã¿é. 3.2 Òºðººñ õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñýëä íèéòëýõ, íýâòð¿¿ëýõ ìýäýýëýëä õÿíàëò òàâèõ áàéãóóëëàãà áàéãóóëàõã¿é áºãººä èéì õÿíàëòûí ¿éë àæèëëàãààã ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõã¿é”

Онц байдлын тухай хууль13

- 16.3.4-р зүйл: “îëøðóóëàõ áîëîí äóó àâèàã ÷àíãàðóóëàõ òåõíèê õýðýãñëèéí àøèãëàëòûã õÿçãààðëàõ áóþó õîðèãëîõ, øààðäëàãàòàé áîë ò¿ð õóðààí àâàõ, îëîí íèéòèéí ìýäýýëëèéí õýðýãñýëä õÿíàëò òîãòîîõ, ýñõ¿ë îíö áàéäëûã öóöëàõ õ¿ðòýë ¿éë àæèëëàãààã íü çîãñîîõ”

Ардчилсан засаглалын гол шалгуур, үнэт зүйл бол “Хэвлэлийн эрх чөлөө” байдаг. Монголд төрийн өмчийн телевиз байхгүй бөгөөд олон нийтийн болон хувийн хэвшлийн телевизүүд зэрэгцэн оршиж байна. Монголын үндэсний олон нийтийн телевизийг 2005 онд төрийн мэдлээс холдуулж олон нийтийн статустай болгосон билээ. Үүний гол зорилго нь олон нийтийн санаа бодлыг чиглүүлэгч хүчтэй хэрэгсэл болох телевизийг төр, нам, бизнесийн зэрэг хэн нэгэн хувь хүн, бүлгийн эрх ашгийг илэрхийлэх бус гагцхүү олон нийтийн буюу нийт үндэстний эрх ашгийг дээдлэх чиглэлд хандуулах явдал юм. Энэ талаар Олон Нийтийн Радио Телевизийн хуульд дараах байдлаар тусгажээ.

Олон Нийтийн Радио Телевизийн Хууль15

- 4.1-р зүйл: Олон нийтийн радио, телевиз үйл ажиллагаандаа хараат бус байх, бодит мэдээлэл олж авах иргэний эрхийг хүндэтгэн, олон ургальч үзэл, ил тод байдлыг эрхэмлэх, аж ахуйн нэгж, байгууллага, албан тушаалтан, хувь хүн, улс төрийн намын эрх ашгийг бус нийт үндэсний эрх ашгийг дээдлэх үндсэн зарчмыг баримтална.

- 8.2-р зүйл: Олон нийтийн радио, телевиз хөтөлбөрөө бэлтгэж түгээхдээ дараах бодлого баримтална. Үүнд: 8.2.1. Ардчилал, шударга ёс, хүний эрх, эрх чөлөө, тэгш байдлыг хүндэтгэх; 8.2.2. улс төр, шашин, нийгэм, эдийн засгийн олон ургальч үзэл бодлыг хүндэтгэж тэдгээрийг тэгш илэрхийлэх.

- 8.3-р зүйл: Олон нийтийн радио телевизээр харгислал, ялгаварлан гадуурхал, дайн, хүчирхийлэл, садар самууныг сурталчилсан, иргэний нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүндэд халдсан агуулгатай нэвтрүүлэг бэлтгэж түгээхийг хориглоно.

- 9.1-р зүйл: Олон нийтийн радио телевизийн хөтөлбөр нь үнэн бодит мэдээллэл агуулсан, мэргэжлийн өндөр түвшинд бэлтгэгдсэн, нэг талыг баримтлаагүй, сэтгүүлчийн ёс зүйн зарчмыг баримталсан, шуурхай байна.

- 9.3-р зүйл: Олон нийтийн радио телевизээр аливаа нийтлэл, нэвтрүүлгийг түгээхийн өмнө түүний агуулга, үүсэл, үнэн бодит байдлыг тухайн нийтлэл нэвтрүүлгийг бэлтгэсэн сэтгүүлч, редакци шалгах ёстой бөгөөд тухайн мэдээ, мэдээлэл хуурамч болох нь илт мэдэгдэж байгаа, хуурамч гэдгийг мэдсэн, хуурамч гэж тооцох бодитой үндэслэл байгаа гэж үзвэл түүнийг түгээхгүй.

Гэтэл ХЗДХЯ-ны сайд Ц.Мөнх-Оргилоор ахлуулсан Онц байдлын комиссын дэргэдэх шуурхай штаб онц байдал зарласан дөрөв хоногийн хугацаанд МҮОНТ-ийн редакцийн хараат бус байдалд нөлөөлж байсан нь тодорхой байна. Үүнийг шууд хүлээн зөвшөөрсөн мэдэгдлийг МҮОНТ хийжээ.

3.3 Гуравдугаар зорилтын хүрээнд Олон нийтийн санаа бодлыг чиглүүлэх хамгийн хүчтэй хэрэгсэл нь телевиз, сонин байдаг. “Дунджаар хүн амын 80 гаруй хувь нь телевиз, 35 гаруй хувь нь сониноос өдөр тутмын амьдралынхаа гол гол мэдээллийг авдаг байна”16 гэж Хэвлэлийн хүрээлэн “Хэвлэл мэдээллийн сар тутмын судалгааны дүн”-д (2003-аас 2008 оны) дурьдсан байна.

Долдугаар сарын 1-ний үймээний улмаас Монгол улсын Ерөнхийлөгч өөрийн бүрэн эрхийн хүрээнд “Онц байдал тогтоох тухай” зарлиг гаргасан билээ. Уг зарлигт юу гэж байсныг “Зууны мэдээ” сонины 2008 оны долдугаар сарын 3-ны №160 дугаарын 3 дахь талд “Онц байдал зарлах тухай” зарлиг гаргав”17 гэсэн гарчигтай нийтлэлд дурьдсан байна.

Зураг 2. [pic]

Онц байдал зарласан өдрүүдэд МҮОНТ дангаараа үйл ажиллагаагаа явуулж байсан бөгөөд өдөр тутмын сонинуудаас “Зууны мэдээ”, “Өнөөдөр”, “Өдрийн сонин”, “Ардчилал” зэрэг сонин нийтлэгдэн гарч байсан билээ. “Ардчилал” сонины 2008 оны долдугаар сарын 3-ны өдрийн №131 дугаарын 3 дахь талд “Эрх баригчид “Ардчилал” сонинд хатуурхаж, хэвлэлийн эрх чөлөөнд халдан сүрдүүллээ” гэсэн гарчигтай редакцийн зурвасыг нийтэлсэн байна. Тус нийтлэлд ҮАБЗ-ийн нарийн бичгийн дарга М.Ганболд “Ардчилал” сонины ерөнхий эрхлэгч Ц.Цолмонд “ …хууль бус үйлдлийг зөвтгөж дэвэргэсэн шинжтэй мэдээ мэдээллийг нийтэд хүргэсэн”18 гэсэн мэдэгдэл хүргүүлсэн байна. Зураг 3. [pic] Зураг 4. [pic]Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хууль12

- 3.1-р зүйл: Хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл нь өөрийн нийтэлж, нэвтрүүлж байгаа зүйлийнхээ төлөө хариуцлага хүлээнэ. Төрөөс олон нийтийн мэдээллийн агуулгад хяналт (цензур) тогтоохгүй.

“Ардчилал” сонинд нийтлэгдсэн дээрх нийтлэлээс үзэхэд хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд хяналт (цензур) тогтоож байсан нь илэрхий байна. Мөн цаашлаад ХМХ-ийн хязгаарлаж болох эсэх нь эргэлзээтэй болж байгаа юм. Энэ талаар мэргэжлийн хүний яриаг МҮОНТ, долдугаар сарын 3-ны өдөр нэвтрүүлсэн байна.

Долдугаар сарын 01-нд оролцогч хоёр талын эрх зөрчигдөж байгааг хөндсөн ганц мэдээлэл гарсан нь 23 цаг 36-аас 46 минутанд Ийгл телевизийн ЗОЧНЫ ЦАГ нэвтрүүлгээр хүний эрхийн байгууллагуудыг төлөөлж н.Энхжаргал, Т.Ундаръяа нар үймээнд оролцогчдын эрх зөрчигдөж байна гээд улс төрийн намуудад хандаж уг нөхцөл байдлыг намжаахыг уриалсан.

07 дугаар сарын 05-ны шөнө 00 цагт Монгол улсын Ерөнхийлөгч бүрэн эрхийнхээ хүрээнд тогтоосон онц байдлын хугацаа дууссантай зэрэгцээд TV9, …, NTV зэрэг телевизүүд эфирээ нээсэн. Эфирээ нээсэн телевизүүд уран сайхны кино гаргаад эфирээ хаасан бол NTV телевиз онц байдлын хугацаанд хорих байрны үүдэнд бэлдсэн нэвтрүүлгээ үзүүлснээр эфирээ хаасан. Онц байдлын дараа өдрөөс хаагдсан арилжааны телевизүүд өмнөх өдрүүдэд бэлтгэсэн нэвтрүүлгээрээ эфирээ эхэлсэн юм.14

Дөрөвдүгээр зорилтын хүрээнд

Дээрх (хоёр болон гуравдугаар зорилт)-оос дүгнэхэд хэдийгээр манай улс ардчилсан Үндсэн хууль болоод Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуультай боловч Монгол Улсын Хэвлэлийн эрх чөлөө туйлын эмзэг байгаа нь харагдлаа. 2008 оны долдугаар сарын 1-нд Монгол улсын Ерөнхийлөгч Үндсэн хууль болон Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуулийг зөрчин Онц байдлын тухай хуулийн хүрээнд зарлиг гаргаж МҮОНТ-ээс бусад телевизийн үйл ажиллагааг дөрвөн хоногийн хугацаатай зогсоон, ХМХ-үүдэд хязгаарлалт тогтоосон билээ. Үндсэн хуулийн үзэл санаагаар бол хэвлэлийн эрх чөлөөг хязгаарлах тухай хууль баталсаны дараа энэхүү зарлигийг хэрэгжүүлэх эрх зүйн үндэстэй байна. Харин 1995 онд буюу Онц байдлын тухай хууль батлагдах үед одоогийн МҮОНРТ нь төрийн өмчлөлд байсан юм. Өөрөөр хэлбэл Онц байдлын тухай хуулийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлтэй холбоотой зүйл заалтын үзэл санаа нэлээд хоцрогдсон хэмээн үзэх үндэс бий. Мөн хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлүүд мэдээллийн эх сурвалжийн тэнцвэртэй байдлыг хангаж чадаагүй тул олон нийтэд үнэн бодит мэдээлэл өгөх үүргээ биелүүлээгүй, улмаар иргэдийн мэдээлэл хүртэх эрхийг зөрчжээ. Онц байдал тогтоосон дөрөв хоногийн хугацаанд дангаараа ажилласан МҮОНТ иргэдийн шударга дуу хоолойг гаргаагүй, МАХН-ыг буруутган, хүний эрхийн талаар хөндөн ярьсан иргэдийн яриаг гүйцэд сонсолгүйгээр утсыг нь тасалж байсан зэрэг нь Монгол Улсын иргэн хүний эдлэх ёстой үг хэлэх, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрхийг ноцтойгоор зөрчсөн нь харагдаж байна. Долдугаар сарын 1-ний үймээнээс үүдэн онц байдал зарласан үеэр ХМХ иргэдийг үнэн бодитой тэнцвэртэй мэдээллээр хангах тал дээр хангалттай сайн байж чадаагүй, түүнчлэн онцгой байдлын хугацаанд МҮОНТ-ийн хараат бус байдал ноцтой хэмжээгээр алдагдаж нэг талыг барьсан тэнцвэргүй мэдээлэл цацагдаж байсан. Эдгээр нь хүний эрхэд хамаарах мэдээлэл өгөх, авах, үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх, үг хэлэх, хэвлэн нийтлэх, жагсаал цуглаан хийх, нэр төр, алдар хүндээ хамгаалуулах, халдашгүй дархан байх зэрэг олон чухал эрхүүдийг бүдүүлгээр зөрчихөд хүргэсэн юм.19

3.5 Тавдугаар зорилтын хүрээнд 2008 оны долдугаар сарын 1-ний өдөр нийгэмд үүссэн эмх замбараагүй байдлын улмаас нийт таван хүний амь эрсдэж, 400 гаруй хүн бэртсэний дотор ажил үүргээ гүйцэтгэж явсан зургаан сэтгүүлч халдлагад өртөн эрүүл мэндээрээ хохирсон байна. Мөн телевизийн хэд хэдэн камер эвдэрч, МҮОНРТ-ийн явуулын станцад гэмтэл учирсан юм. Соёлын төв өргөөний Б корпуст байрлаж байсан өдөр тутмын “Өглөөний сонин”, долоо хоног тутмын “Хүмүүс”, “Хүмүүсийн амьдрал” сонины байр галд өртөж, үйл ажиллагаа явуулах боломжгүй болсны дээр МАХН, Соёлын төв өргөөнд байрлаж байсан долоон богино долгионы радио, гал түймэр, дээрэм тонуулд өртсөн байна. Үүнээс ФМ 107.5, ФМ 102.5 үйл ажиллагаагаа явуулж чадахгүйд хүрч байсан билээ.20

Дөрөв. Дүгнэлт

Хэвлэлийн эрх чөлөө хэзээ ч зүгээр ирдэггүй. Үүнийг тэмцэж олдог. Õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñýëä õÿíàëò òîãòîîæ, ñýòã¿¿ë÷äèéí ººðòºº ¿éë÷ëýõèéã øààðäàõ íü àðä÷èëëûí ìºí ÷àíàð, õýì õýìæýý, çàð÷ìààñ ãàäóóð ¿ë òýâ÷èæ áîëîõ ¿éëäýë þì. Хэдийгээр манай оронд хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хууль батлагдаад 10 дахь жилтэйгээ золгож байгаа ч гэсэн түүнийг (хэвлэлийн эрх чөлөөг) хязгаарласан хууль тогтоомжууд байсаар байна. 1. 2008 оны долдугаар сарын 1-ний хар мягмар гараг Монголын нийгэмд хуримтлагдсан нийгмийн суурь асуудлуудын тэсрэлт байсан юм. Энэ өдрүүдэд олон нийт эмх замбараагүй байдлын талаарх мэдээллийг ихэд сонирхож байсан бөгөөд хэвлэл мэдээллийнхэн тэрхүү мэдээллийг дамжуулах тухайд хурдан шуурхай ажиллаж чадсан юм. 2. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Энхбаяр агсан хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн ялгаатай байр суурь, үйл ажиллагаа нь нийгмийг хагаралд хүргэж болзошгүй гэсэн үндэслэлээр Онц байдлын тухай хуулийн заалтыг үндэслэн Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуулиудын заалтыг зөрчин Онц байдлын хугацаанд МҮОНТ-ээс бусад телевизүүдийн үйл ажиллагааг зогсоосон нь Монголын Хэвлэлийн Эрх чөлөө туйлын эмзэг байгааг харууллаа. 3. Онц байдлын хугацаанд МҮОНТ албаны хүмүүс болон МАХН-ын байр суурийг илт давуу илэрхийлж улс төрийн цөөнх болоод энгийн иргэдийн байр суурийг нуун дарагдуулсан юм. Мөн ҮАБЗ хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэлд хяналт тавьж, дарамт шахалт үзүүлж байсан нь “Ардчилал” сонинд хүргүүлсэн мэдэгдлээс ажиглагдаж байна. 4. Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Энхбаяр агсан Онц байдлын тухай хуулийн заалтыг үндэслэн долдугаар сарын 1-оос 6-ны өдрүүдэд онц байдал тогтоосон явдал нь Онц байдлын тухай ба Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуулиуд эрх зүйн хувьд хоорондоо зөрчилтэй байгааг харуулсан. Эцэст нь дүгнэж хэлэхэд 1998 онд батлагдсан Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хуулийн хэрэгжилтийн үр дүнг дахин нэг нягталж харж, энэ хуулийг боловсронгуй болгох шаардлагатай байгаа юм.

Тав. Ашигласан бүтээлийн жагсаалт 1. МУИС-ийн багш, доктор, профессор М.Зулькафиль, “Сэтгүүл зүйн онолын үндэс”, 2004 он, Улаанбаатар хот 2. “Нээлттэй нийгэм форум”, “Глоб-Интернэшнл ТББ”, “Үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөний зөрчлийн мониторинг ба хараат бус хэвлэл мэдээллийн эрхийг дэмжих нь”, 2008 он, Улаанбаатар хот, 3. “Ардчилал сонин”, 2008 оны долдугаар сарын 6, №133 дугаар, 4. news.banjig.net/news-11662. 5. www.eagle-tv.mn, 6. М.Зулькафиль, “Орчин үеийн сэтгүүл зүй”, 2007 он, Улаанбаатар хот 7. www.photius.com/rankings/press_freedom_2008, www.freedomhouse.org 8. www.mongolnews.mn/unuudur 9. Баабар ингэж өгүүлэв, “Ардын Эрх” сонин, 1996 он
10. Монгол Улсын Үндсэн хууль, 1992 оны 1 дүгээр сарын 13-ны өдөр, Улаанбаатар хот
11. Хэвлэлийн эрх чөлөөний тухай хууль, 1998 оны 8 äóãààð ñàðûí 28-íû ºäºð, Óëààíáààòàð õîò
12. Онц байдалын тухай хууль, 1995 оны 11 дүгээр сарын 14-íèé ºäºð, Óëààíáààòàð õîò
13. “Глоб Интернешнл” ТББ, “2008 оны 07 сарын 01-ний хүний эрхийн зөрчлийн мониторингийн урьдчилсан судалгаа”
14. “Ардчилал”, “Зууны мэдээ”, “Өнөөдөр” сонины долдугаар сарын 1-ээс 6-ийг хүртэлх дугаарууд
15. “Хэвлэлийн хүрээлэн”, Хэвлэл мэдээллийн сар тутмын судалгааны дүн, (2003-аас 2008 он)
16. “Зууны мэдээ” сонин, 2008 оны долдугаар сарын 3, №160 гуравдахь тал
17. “Ардчилал” сонин, 2008 оны долдугаар сарын 3, №131, гуравдахь тал
18. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн мониторинг(урьдчилсан судалгаа), IRIM судалгааны хүрээлэн
19. “Глоб Интернешнл” ТББ-ын сар тутмын мэдээ, 2008 оны долдугаар сарын 5, www.globeinter.org.mn [pic][pic][pic][pic][pic][pic]
-----------------------

| |

“Монголын хэвлэлийн эрх чөлөөний өнөөгийн байдал, зарим нэг тулгамдсан асуудал”[pic]
(2008 оны 07 сарын 01-ээс 07 сарын 06-ны онц байдал зарласан өдрүүдийн жишээн дээр) xcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm

| |

qwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmrtyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnmqwertyuiopasdfghjklzxcvbnm

Баримт 3. МҮОНТ, 07 дугаар сарын 03 өдөр14 ХЭҮК-ын дарга Солонго: Долдугаар сарын 1-ний үйл явдал бол хууль бус үйл ажиллагаа. Комисс байнга анхааралдаа байлгаж байгаа. ... Эрүү шүүлт явуулахгүй, өмгөөлөгчтэй байлгах талаар албан бичиг явуулсан. Өчигдрийн байдлаар 720-иод хүнээс 21 хүүхэд, 20 эмэгтэй байна. Өнөөдөр хүний эрх зөрчигдөж байгаа талаар ар гэрээс нь олон гомдол ирж байгаа. УИХ-ын гишүүн Л.Гүндалай, Х.Баттулга хоригдож байгаа хүмүүстэй уулзсан. Тэнд хүч хэрэглэсэн, хүний эрх зөрчсөн зүйл илрээгүй. Харин ХМХ-ийн хязгаарлалт хуулинд тусгагдсан байгаа. ХМХ-ийг хязгаарлаж болно. 20 цаг 45 минут

Баримт 4. Ийгл, 07 сарын 01 өдөр14 Энэ хүчирхийллийг хурдан намжаах ёстой. Намжаахдаа аль болох энэ хүмүүсийн бие махбодид (хүмүүс гэдэгт энэ тэмцэл хийж байгаа, мөн цэрэг цагдаагийнхан ч гэсэн хүмүүс) энэ хоёр талын бие махбодь, эрүүл мэнд эд эрхтэнд нь нэг их хохирол учруулахгүйгээр нэн яаралтай арга хэмжээ авах шаардлагатай. Асуудлыг өөр өнцгөөр харахгүй бол болохгүй байна. Хүний эрхийн төлөө ажилладаг хүмүүс энд ирээд байна. Энэ цаг үед сонгууль булхайтай болсон болоогүй нь, хэн ялсан ялагдсан нь чухал биш байна. Яг энэ цаг үед нэг Монгол үндэстэн бие биенийхээ эсрэг хүчирхийлэл үйлдэж, цус урсгаж байгаа энэ явдлыг нэн даруй зогсоох нь чухал байна. Тийм учраас улс төрийн нам хүчнүүд, энэ явдалд турхирч оруулсан хэсэг бүлэг хүмүүс, бүгдээрээ нэгдэх хэрэгтэй. Нэн даруй зогсоох хэрэгтэй байна. Төрийн Механизм ажиллахдаа гар хоосон иргэдийн эсрэг хүч хэрэглэхгүй байх шаардлагатай. Нөгөө талаасаа иргэд өөрсдийнхөө сонголтыг хүндэтгэсэнгүй гэж илэрхийлэхдээ бас хүчирхийллийн аргаар асуудалд хандахгүй байх шаардлага гарч ирж байна. Хүний эрхийн төлөө ажилладаг төрийн бус байгууллагын зүгээс бүх улс төрийн хүчнүүд сонгуулийнхаа ажлыг нэг удаа түр хаяад Монгол үндэстний эрх ашиг гэдэг зүйл дээр төвлөрөөд Монгол Улсынхаа төлөө юу хийж чадах вэ гэдгийг бид хармаар байна. Энэ дээр бодитой алхам хиймээр байна. 23 цаг 36 минут

Баримт 2.

МҮОНТ, 2008 оны 07 сарын 05-ны 00:11-00:21 цаг, 618 секунд14

…Онц байдал цуцлагдлаа. Өнгөрсөн хугацаанд МҮОНТ нь Онц байдлын тухай хуульд захирагдаж Үндэсний Аюулгүй байдлын Шуурхай штабын шууд удирдлаган дор тус штабын мэдээлэлд үндэслэн мэдээллээ дамжуулж байсан…

Баримт 1.

МҮОНТ, 2008 оны 07 сарын 05 өдөр14

МҮОНТ-ийн сэтгүүлч: Онц байдлын хугацаанд хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл хэрхэн ажиллах тухай хуулийн заалт байдаг уу? Өнгөрсөн 4 хоногийн хугацаанд ММ агентлаг Онц байдлын штабын мэдэлд ажилласан гэж хэлж болно. Энэ нь зохистой үйлдэл мөн байсан юм уу? Өнгөрсөн 4 хоногийн хугацаан дахь Олон нийтийн телевизийн хөтөлбөрийн бүтцийг олон нийтийн телевизийн бодлого биш байсан гэдгийг ард түмэн ойлгохгүй шүүмжилж байгаа. Үүнийг та юу гэж бодож байна вэ?

С. Баяр: Ер нь ийм нөхцөл байдалд бид хаана хаанаасаа бэлэн биш байна. Онц байдал гээд ийм нэг хуультай байсан. Яг ийм нөхцөл байдал үүссэний дараа л олон хүн энэ хуулийг сөхөж үзсэн байх. Хууль байгаа учраас энэ хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулах тодорхой бололцоонууд нээгдсэн. Тэгэхдээ олон зүйл тодорхойгүй байгаа. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл яаж ажиллах тухай та асууж байна. Энэ тухай тогтоосон ямар нэг дүрэм журам байхгүй. Тиймээс ҮАБЗ нийгмээ тайван болгох, ард түмнийг дэврээхгүй байх олон янзын батлагдсан, батлагдаагүй эх үүсвэрээс олон нийтэд түгээж, тэр нь эмх замбараагүй байдал дэврээхгүй байх нөхцлийг бүрдүүлэх үүднээс энэ 4 хоногт МҮОНТ-ийг ажиллуулах шийдвэр гаргасан…

20:11-20:13 минут, 264 секунд…...

Similar Documents

Premium Essay

People

...ICC 1998 quarterfinal at Dhaka to pave way for India's entry into the semifinals, when he took four Australian wickets after scoring 141 runs in just 128 balls. The inaugural Asian Test Championship took place in February and March 1999. Held just twice, the 1999 championship was contested by India, Pakistan, and Sri Lanka.[65] Eden Gardens hosted the first match, in which Tendulkar was run out for nine after colliding with Pakistan bowler Shoaib Akhtar. The crowd's reaction to the dismissal was to throw objects at Akhtar, and the players were taken off the field. The match resumed after Tendulkar and the president of the ICC appealed to the crowd, however further rioting meant that the match was finished in front of a crowd of just 200 people.[66] Tendulkar scored his 19th Test century in the second Test and the match resulted in a draw with Sri Lanka.[67] India did not progress to the final, which was won by Pakistan, and refused to participate the next time the championship was held to increasing political tensions between India and Pakistan.[68] A chronic back problem flared up when Pakistan toured India in 1999, with India losing the historic Test at Chepauk despite a gritty century from Tendulkar himself. The worst was yet to come as Professor Ramesh Tendulkar, Tendulkar's father, died in the middle of the 1999 Cricket World Cup. Tendulkar flew back to India to attend the final rituals of his father, missing the match against Zimbabwe. However, he returned with a bang......

Words: 8142 - Pages: 33

Free Essay

People

...Club IT is a nightclub owned by Rueben Keys and Lisa Tejada. They created a high energy night club that attracts young people to have a good time with friends. Club IT offers music from all genres including hip-hop, techno, dance, and some top forty hits. Club IT also offers live bands on certain nights for their customers to enjoy. Ruben and Lisa run the office and all financial aspects of the business, but need help in information management and beefing up several areas in regards to technology in the club. Lisa and Ruben believe it is time to expand their business and the main area they want to expand is the clubs technology and information systems. According to the club owners, an information system’s upgrade will increase both club profitability and customer satisfaction. Club IT’s technology plan recommendations are based on the areas where the company needs to either implement or upgrade its information technology. The club employs a full staff that consists of two assistant managers, five bartenders, six servers, two hostesses, three cooks, and four security guards. The main purpose of Club IT is to provide its customer base with a friendly atmosphere to enjoy music of all kinds, dancing, and a variety of good food. The primary customer base for Club IT consists of customers in the twenty one to forty age range, who are considered to be a part of the Net Generation, also called the Millennials. This clientele uses wireless technology on a regular basis like......

Words: 326 - Pages: 2

Premium Essay

People

...even forced sterilization accompanied second or subsequent pregnancies. It is not an all-encompassing rule because it has always been restricted to ethnic Han Chinese living in urban areas. Citizens living in rural areas and minorities living in China are not subject to the law. However, the rule has been estimated to have reduced population growth in the country of 1.3 billion by as much as 300 million people over its first twenty years. This rule has caused a disdain for female infants; abortion, neglect, abandonment, and even infanticide have been known to occur to female infants. The result of such Draconian family planning has resulted in the disparate ratio of 114 males for every 100 females among babies from birth through children four years of age. Normally, 105 males are naturally born for every 100 females. Recent Effects of the One Child Law Now that millions of siblings-less people in China are now young adults in or nearing their child-bearing years, a special provision allows millions of couples to have two children legally. If a couple is composed of two people without siblings, then they may have two children of their own, thus preventing too dramatic of a population decrease. Statistically, China's total fertility rate[->0] (the number of births per woman) is 1.7, much higher than slowly-declining Germany at 1.4 but lower than the U.S. at 2.1 (2.1 births per woman is the replacement level of fertility, representing a stable population, exclusive of......

Words: 414 - Pages: 2

Premium Essay

People

...PEOPLE MANAGEMENT Table of Contents Introduction3 Organizational structure………3 Organizational Culture4 Leadership styles4 People Management5 Hilton UK6 The workforce6 Recommendations8 References9 Introduction An organization is a unit consisting of people structured in a particular manner and managed so that they could achieve one particular goal. It is basically a system of coordinated activities of a number of people together. Organizations have different structures that create positions and determine different members, positions, activities and relationships. How jobs need to be assigned, responsibilities and authority to be given to carry out different tasks. Organization is usually set up in different manners as to achieve their target. An organization structure helps it to excel and achieve those targets, if the structure is not correct it can play a major role in hindering the progress of the organization. It is structure of an organization that ensures that the organization will work smoothly as per the intentions. It is something that needs to be decided in the early development of organization as it is a way to maximize and enhance the efficiency and profitability of the organization. By defining a structure; the lines of authority in an organization are cleared hence helping to know who has what responsibilities. (Business dictionary, 2012) By taking under consideration Hilton Hotel UK, we can explain what their business management is all about....

Words: 3148 - Pages: 13

Premium Essay

People

...Quotes: James Madison: If men were angels, no government would be necessary. Theodore Roosevelt: Order without liberty and liberty without order are equally destructive. Benjamin Franklin: They that can give up essential liberty to obtain a little temporary safety deserve neither liberty nor safety. Questions: 1. What do you think that Theodore Roosevelt meant by the above quote? I think that Theodore Roosevelt meant that that even if people are free, but without order, then there will be total chaos. Also, even if there is order with no freedom, there will be total chaos. For example, Adolf Hitler had order among his people, but the people were not free and did not like him. 2. What are the 3 branches of government and what does each branch do? The three branches of government are judicial, legislative, and executive. The judicial branch is in charge of the court systems. The legislative branch makes the laws. The executive branch enforces the laws and policies and the administration of public affairs. 3. What is the term which describes this division of power into the 3 branches of government? The term that is used to describe the separation of power into three branches is called checks and balances. 4. Questions about interpreting the Constitution are decided by which branch of government? Questions about interpreting the constitution are decided by the judicial branch. 5. Under the US Constitution, Americans are free to disagree with and......

Words: 408 - Pages: 2

Premium Essay

People

...Paparazzi Limitations Celebrities are able to enjoy a luxurious lifestyle, but fame comes at a price. Famous people are always being hounded by the paparazzi who invade their private lives in order to satisfy the curiosity of the public. Some people have called for restrictions to be put on the press, while others are against the idea. No one can forget the pain brought by knowing that our beloved Princess Diana was killed in a car accident in Paris when fleeing from paparazzi. Because of this tragedy, people began to consider whether the press has been given too much freedom. Until now, paparazzi are still invading celebrities’ private lives, even more serious than before. Therefore, some are calling for restrictions to be put on the press while some disagree. In order to reach a fair and reasonable conclusion, we must first look at pros and cons of this issue. First of all, some agree with the proposal of putting restrictions on the press because it helps to safeguard our basic human rights, one of which should be privacy. The fact is that no one has the right to exploit one’s privacy. It is even ridiculous and unfair to say that celebrities being the well-known people have to sacrifice their privacy to satisfy the curiosity of the public. We should always remember that privacy is something that every one of us could enjoy, let alone the celebrities. Moreover, these days no one can deny that animals are gaining more and more rights. Even the government has set up laws...

Words: 351 - Pages: 2

Free Essay

People

...meeting about getting more work to do. My boss hired 3 more people for now. He put me in charge of who was getting the workers and giving out the work load. This is what I said I will take one new hire , you take can take two. Then we will split the work load. My co worker said no that’s not fair. Then ran to the boss telling him I was putting the entire work load on him. I was not clear to him about what I was saying. I was not giving him more work; the work load was going to be 50 to 50, with or without the extra help. 6. How could this misunderstanding have been avoided? Should have said this is the work load, we are getting new workers I will take one and you will have two, and we will still have the same work load. 1. Who was the Sender? Hotel guest 2. Who was the receiver? Myself 3. What was the message? No one cleaned there room today. 4. What channel was used to send the message? Face to face 5. What was the misunderstanding that occurred? The guest did not understand way there room was not cleaned up. The rule is if you put the keep it green tag on your bed we just take out the trash and put in new towels. The keep it green saves energy plus cost. You keep the same bedding and we spot clean, also if there is any belonging on the bed we will not make it up anyway. The guest was very upset because no one told her about this. She said we are not clear about this when people check in. I made the mistake in saying you need to read......

Words: 464 - Pages: 2

Premium Essay

People

...that day we sink four hours into World of Warcraft without a second thought. 3. To be a new and better person means to have new and better experiences—events that shape who you are, and color your perception. Each new experience can potentially be the event horizon of being “young and dumb.” On one side of the horizon you see your young self, and on this side you find your new, better self. The key ingredient to growth and the perception of a full and meaningful life is those salient events. Don’t sink into routine; seek out new ideas and new people, and new experiences. The last time I clearly remember being young and dumb was a little over a year ago when I separated from my wife. That was a tremendous moment of growth for me, and I can confidently say that I’m a categorically different, better person now. But that gap is getting too long, so I’m getting antsy. It’s time to up the ante, make a rukus, meet new people, go new places, start new projects. You should think about doing the same....

Words: 674 - Pages: 3

Premium Essay

People

...this thesis will be the matter of the choice of target group. The first analysis will be done according to the Minerva model on the basis of a questionnaire conducted. The Minerva model divides people into 5 different lifestyle segments based on their values and each of these segments is designated a colour; blue, green, rose, violet and the grey segment in the middle. Furthermore the model consists of a horizontal axis and a vertical axis. By using the Minerva model it will be established that it is difficult to place the target customers of respectively the landline telephone and the mobile telephone due to the fact that the model does not provide an opportunity to blend two or more of the coloured segments. The Mosaic model will be used to provide another possibility to determine the target customers of respectively the landline telephone and the mobile telephone. It is based on geodemographic values i.e. it combines the study of people with where they live. In this thesis the results of the model will, as the Minerva model, be based on the questionnaire conducted. On the basis of the descriptions and the responses it will be concluded that the mobile telephone tends to be preferred by people living in the centre of Aarhus whereas the landline telephone tends to be preferred by people living in a suburb of Aarhus. With the theoretical explanation and the analysis’ a framework of exemplifying how market segmentation can determine the right target customers, in this case......

Words: 9970 - Pages: 40

Premium Essay

People

...Standards INCOME TAX RATE (5) Evolution of Tax % 38 36.8 35.9 36 34.7 34 35.0 34.4 34.5 34.2 33.3 34.7 33.7 32 34.9 36.6 30 2002 2003 2004 2005 Jan-Sep 05 Jan-Sep 06 Marginal Rate % Effective Rate % ( rates are a % of pre-tax profit excluding FBT) COST OF CAPITAL (6) Evolution – Cost of Capital WACC 15.0 14.2 Risk Free Bond Rate 12.0 9.0 9.0 10.5 9.4 7.2 5.3 9.7 9.7 10.8 6.6 6.6 7.2 6.0 3.0 0.0 2002 2003 2004 2005 Jan-Sep 05 Jan-Sep 06 Basis International Accounting Standards VALUE GROWTH DURATION (7) Value Growth Duration Innovation and Renovation Availability Effective & Efficient Operations Nutrition, Health & Wellness for all ages Consumer Communications People Structure GLOBE QUESTIONS Thank You LIFFE ROBUSTA COFFEE 2001 2002 2003 2004 2005 2006 ARABICA COFFEE NYBOT - New York 2001 2002 2003 2004 2005 2006 PALM OIL Malaysia 2001 2002 2003 2004 2005 2006 SUGAR NYBOT - New York 2001 2002 2003 2004 2005 2006 ...

Words: 3870 - Pages: 16

Premium Essay

People

...People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People People......

Words: 1426 - Pages: 6

Premium Essay

People

...ese drives might be transformed to a desire to organize children’s activities or to clean up the local riverfront. In regression we return to earlier, safer stages of our lives. This defense mechanism is most easily seen in children. Rationalization is a mechanism involving post hoc (after the fact) logical explanations for behaviors that were actually driven by internal unconscious motives. Psychoanalysis well recognizes that the explanations we give for our behavior are not necessarily even remotely related to the true causes. Freud explored the unconscious in exquisite detail, but he was relatively unconcerned with possible cultural variations. Mechanical medical models saw people as influenced by internal fluids. Psychoanalysis Sigmund Freud’s approach to understanding human behavior; also, Freud’s psychotherapeutic techniques Psychoanalytic approaches to personality are generally difficult to evaluate as scientific theories. They often are not disconfirm able because there is always another postulated hidden mechanism ready to explain any observations. Controlled studies are rarely employed. Psychosurgery: operating on the brain in an attempt to repair personality problems—has a long and horrific history. In the 1940s, the prefrontal lobotomy was the technique of choice. The surgeons would drill holes into the skull, insert a dull knife, and slice the brain lobes until the patient (who was under only local anesthesia) seemed totally disoriented. The purpose of......

Words: 537 - Pages: 3

Premium Essay

People

...People http://www.marketingteacher.com/lesson-store/lesson-people.html People as part of the marketing mix People are the most important element of any service or experience. Services tend to be produced and consumed at the same moment, and aspects of the customer experience are altered to meet the individual needs of the person consuming it. Most of us can think of a situation where the personal service offered by individuals has made or tainted a tour, vacation or restaurant meal. Remember, people buy from people that they like, so the attitude, skills and appearance of all staff need to be first class. People have an important role in service delivery, they are relied upon to deliver and maintain transactional marketing and people play an important part in the customer relationship. People deliver services in all sorts of settings. It is an important element of the services marketing mix. If you go to an organized event such as the Olympics then everything about the experience is underpinned by people. Behind-the-scenes there are project managers, chefs and accountants. The people deliver the service and this is the same for restaurants, hairdressers and auto mechanics. People are the transactional interface between the company and its customers so people deliver the service and they collect money i.e. get paid on behalf the company for the service. So if you go to a restaurant the waiter will greet you, take your order and serve your food and finally he or she will......

Words: 958 - Pages: 4

Premium Essay

People

...Proposed Action Plan and Implementation Timeline page 14 Desired Future State page 15 References page 17 Purpose of the Leadership Development Plan The purpose of this leadership development program aims to develop step-by-step plan of study, as well as a more effective role in my current leaders in the past, leading to leadership positions. Of course, "Leadership in the 21st century," to understand the weak areas are allowed a series of tests led to intense self-evaluation of my leadership skills than me. I have about five years of management experience. I led the position of Operations Manager system years (three years) was also held over the quality assurance. Systems Operations Manager role for me, a team of three people, including the need to create work schedules. Our government customers, weekly, is created for each month, was responsible for creating the input required to issue each year. As the lead developer of quality assurance in cooperation with government clients and corporate executives, as my current position is the configuration manager to allocate the required six team members. Own child care center director, the owner of the near future, I aspire to be manager. Background Analysis Ministry of Foreign Affairs and motivating team members, the role of quality assurance as the lead contractor of the Ministry recommended that teaching requires you to be a handicap. The work schedule is......

Words: 3642 - Pages: 15

Free Essay

People

...Broadcasting. 1968 CBS uses a portable minicam for political convention coverage. 60 Minutes, the longest running primetime television program, makes Mike Wallace the eldest statesman of news reporters. Dan Rowan and Dick Martin's Laugh-In changes the style and pace of television comedy, shooting to the top of the ratings within weeks of its debut. Japan's public broadcasting network, NHK, begins research on high definition television. 1969 Neil Armstrong walks on the moon and a worldwide audience of 720 million watches the event live. In Red Lion Broadcasting Co. v. FCC, 395 U.S. 367 (1969), the Supreme Court holds that the FCC did not violate the First Amendment in requiring a radio or television station to give reply time to people who were the subject of a personal attack or political editorial. 1970 The Public Broadcasting System network is established. Viacom is formed after CBS spins off its television programming arm as a result of the FCC's Fin-Syn rules which limit the financial interest television networks can have in syndicated programming. ABC gets the rights from the National Football League to show their games on Monday Night Football, making Howard "The Mouth" Cosell's career. 1971 All in the Family is the first sitcom to be videotaped but more importantly breaks new ground as it deals openly with the bigotry and narrow-mindedness of its lead character. Episodes treat controversial subjects like prejudice, abortion, and homosexuality......

Words: 4783 - Pages: 20